ಶಟಿ (ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ): ನೆಗಡಿ, ಕಫ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪರಿಹಾರ

ಶಟಿ ಎಂದರೇನು? ಇದು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?

ಶಟಿ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ 'ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ' ಅಥವಾ 'ಕಪುರಮೂಲ'. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೆಗಡಿ, ಕಫ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು Hedychium spicatum. ಇದರ ಬೇರುಗಳಿಂದ (rhizome) ಬರುವ ವಾಸನೆ ಕಪ್ಪರ ಮತ್ತು ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಎಣ್ಣೆಯಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಒಗ್ಗರಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ತಕ್ಷಣ ಶ್ವಾಸನಾಳಗಳು ತೆರೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಫ ಕರಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಚೀನ ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥವಾದ ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಶಟಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆಹಾರ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಫುಪ್ಪುಸಗಳನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಶಟಿಯ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯ ಗುಣದಿಂದಾಗಿ ಅದು ದೇಹದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಜಮೆಯಾಗಿರುವ ಹಳೆಯ ಕಫವನ್ನು ಕರಗಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.

ಶಟಿಯು ದೇಹದ ಆಳದಲ್ಲಿ ಜಮೆಯಾಗಿರುವ ಹಳೆಯ ಕಫವನ್ನು ಕರಗಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದ ಏಕೈಕ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಮೂಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಶಟಿಯ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಗುಣಗಳು ಏನು?

ಶಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಟು (ಹುಳಿ/ಹುಳಿ-ಹುಣ್ಣು) ಮತ್ತು ತಿಕ್ತ (ಕಹಿ) ರಸಗಳ ಅದ್ಭುತ ಸಂಯೋಗವಿದೆ. ಇದರ ವೀರ್ಯ (ಶಕ್ತಿ) ಉಷ್ಣಾಂಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (toxins) ಕರಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಮೂಲಿಕೆಯು ದೇಹದ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಮರಳಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಶಟಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು?

ಶಟಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುಡಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಷಾಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೆಗಡಿ ಬಂದಾಗ, ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ತುಂಡು ಶಟಿಯನ್ನು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ ಕುಡಿಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಫಲಕಾರಿ. ಇದು ಕೆಮ್ಮಿನ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶಟಿಯು ನಮ್ಮ ದೇಹದ 'ಪ್ರಾಣ' ಮತ್ತು 'ಉದಾನ' ವಾಯುಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರ.

ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಶಟಿ ಸೇವಿಸುವುದು ನೆಗಡಿ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮಿನಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಶಟಿ ಸೇವಿಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಯಾವುವು?

ಶಟಿಯು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಇದನ್ನು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸದೆ ಸೇವಿಸಬಾರದು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)

ಶಟಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಸೇವಿಸಬಹುದೇ?

ಶಟಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೆಗಡಿ-ಕೆಮ್ಮಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸೇವಿಸಲು ಸುರಕ್ಷಿತ. ಇದರ ಉಷ್ಣ ಗುಣದಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಟಾಂಕಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅಥವಾ ಚಕ್ರೀಯವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕು.

ಶಟಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಉರಿಯುತ್ತದೆಯೇ?

ಹೌದು, ಅತಿಯಾದ ಆಮ್ಲೀಯತೆ (Acidity) ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿತ್ತತೋಷ ಇರುವವರು ಶಟಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು. ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಹಾಲಿನಂತಹ ತಂಪುಗೊಳಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಬೇಕು.

ಶಟಿ ಮತ್ತು ಶುಂಠಿ (ಅದ್ದು) ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಏನು?

ಶುಂಠಿಯು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಉತ್ತಮವಾದರೆ, ಶಟಿಯು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ಎರಡರಲ್ಲೂ ಉಷ್ಣ ಗುಣವಿದೆ, ಆದರೆ ಶಟಿಯು ಕಫವನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು.