ದರ್ಬೆ ಹುಲ್ಲು: ರಕ್ತ ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಕ್ತಸ್ರಾವ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಸಹಜ ಮದ್ದು

ದರ್ಬೆ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ದರ್ಬೆ (Durva) ಅಥವಾ ಬೆರ್‍ಮುಡಾ ಗ್ರಾಸ್, ರಕ್ತವನ್ನು ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಒಳಸ್ರಾವವನ್ನು (internal bleeding) ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಒಂದು ತಂಪುಗುಣದ ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯ. ಕೃಷಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಹಲವು ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ದರ್ಬೆ ಹುಲ್ಲು ಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗ ಅಥವಾ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ರಕ್ತಪಿತ್ತಘ್ನ' (ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಔಷಧಿ) ಎಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಸಿ ದರ್ಬೆಯ ರಸವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ನಾಸಿಕದಿಂದ ರಕ್ತ ಬರುವುದು ಅಥವಾ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲಿರುವಾಗ ಬಳಸುವುದು ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇದರ ರುಚಿ ಸಿಹಿ (ಮಧುರ) ಮತ್ತು ಕಸಾಯಿ (ಕಷಾಯ). ಈ ಎರಡು ಗುಣಗಳು ಒಂದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ದೇಹದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ದ್ರವವನ್ನು ಸುರಿದು ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫ ದೋಷಗಳನ್ನು ಇದು ತಂಪಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಾತ ದೋಷ ಹೆಚ್ಚಿರುವವರು ಇದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶುಂಠಿ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜಿಂಜರ್) ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸಬೇಕು.

"ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದರ್ಬೆ ಹುಲ್ಲು ರಕ್ತಪಿತ್ತ (ರಕ್ತಸ್ರಾವ) ಮತ್ತು ದೇಹದ ತಾಪವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಔಷಧಿ."

ದರ್ಬೆಯ ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಏನು?

ದರ್ಬೆಯ ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಗಳು ಇದನ್ನು ಹಗುರವಾದ (ಲಘು) ಮತ್ತು ತಂಪಾದ (ಶೀತ) ಔಷಧಿಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ನಂತರ ಸಿಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದು ದೇಹದ ಉರಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.

ದರ್ಬೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

"ದರ್ಬೆಯ ತಂಪು ಮತ್ತು ಒಣಗಿಸುವ ಗುಣಗಳು ರಕ್ತದ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಉರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು (inflammation) ತಕ್ಷಣ ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ."

ದರ್ಬೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಬೇಕು?

ದರ್ಬೆಯನ್ನು ಹಸಿರಾಗಿ ಎಳೆದು, ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿ ನುಣ್ಣಗೆ ಅರೆದು ರಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿಧಾನ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 3-5 ಮಿಲಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂತ್ರದ ಸುಡುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವಿಕೆ ಇದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಕುಡಿಯಬಹುದು.

ವಾತ ದೋಷ ಹೆಚ್ಚಿರುವವರು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಒಣಚರ್ಮ, ಸಿಡಿಲು ಅಥವಾ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಕೆಟ್ಟಿರುವವರು) ದರ್ಬೆಯನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಹಾಲು ಅಥವಾ ಶುಂಠಿ ರಸದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ ವಾತದ ಅಸಮತೋಲನ ತಡೆಯಬಹುದು. ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರೋಗಿಗಳು ಔಷಧಿ ಬಳಸುವ ಮುನ್ನ ತಜ್ಞರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.