ಬ್ರುಹತಿ: ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಔಷಧಿ
ತಜ್ಞ ಪರಿಶೀಲಿತ
AyurvedicUpchar ಸಂಪಾದಕೀಯ ತಂಡದಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ
ಬ್ರುಹತಿ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?
ಬ್ರುಹತಿ (Solanum indicum) ಎಂಬುದು ಒಂದು ಮುಳ್ಳುಳ್ಳ ಗಿಡವಾಗಿದ್ದು, ಆಳವಾದ ಎದೆಯ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಹೃದಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಒಣ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರದ ಆಕಾರದ ಊದಾ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಬೋಟನಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 'ಇಂಡಿಯನ್ ಎಗ್ಪ್ಲಾಂಟ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದರೂ, ಪರಂಪರಾಗತ ವೈದ್ಯರು ಇದನ್ನು ದಶಮೂಲ (ಹತ್ತು ಮೂಲಿಕೆಗಳ) ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರುಹತಿಯು ದೇಹದ ಆಳವಾದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ತಲುಪಿ ಶ್ವಾಸನಾಳ ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
"ಬ್ರುಹತಿಯು ದೇಹದ ಆಳವಾದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ತಲುಪಿ ಶ್ವಾಸನಾಳ ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ."
ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಸಾಲೆ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲದೆ, ಬ್ರುಹತಿ ತೀವ್ರ ಕಹಿ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳಿನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಔಷಧೀಯ ಮೂಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆ (ಸೂತ್ರ ಸ್ಥಾನ) ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥವು ಬ್ರುಹತಿಯನ್ನು 'ಶ್ವಾಸ' (ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ತೊಂದರೆ) ಮತ್ತು 'ಕಾಸ' (ನಿರಂತರ ಕೆಮ್ಮು) ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೂಕವನ್ನು ದ್ರವೀಕರಿಸುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ಒಣಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ.
ಬ್ರುಹತಿಯ ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೇನು?
ಬ್ರುಹತಿಯು ಹೊರತಾಗಿರುವುದು ಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ (ಗುಣ) ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ರುಚಿಯಿಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ವಿಷಕಾರಕಗಳನ್ನು (ಅಮ) ದಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಫ ಹಾಗೂ ವಾತ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ದೇಹದ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಿದರೆ ಪಿತ್ತ ದೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
"ಬ್ರುಹತಿಯು ವಾತ ಮತ್ತು ಕಫ ದೋಷಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಪಿತ್ತದೋಷ ಇರುವವರು ಇದನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಸಬೇಕು."
ಬ್ರುಹತಿಯ ಆಯುರ್ವೇದ ಗುಣಗಳ ಕೋಷ್ಟಕ
| ಗುಣಲಕ್ಷಣ | ಸಂಸ್ಕೃತ ಹೆಸರು | ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ | |
|---|---|---|---|
| ರುಚಿ (Rasa) | ಕಟು, ತೀಕ್ಢ್ | ಕಾರು ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ | |
| ಗುಣ (Guna) | ಲಘು, ರೂಕ್ಷ | ಹಗುರ ಮತ್ತು ಒರಟು | |
| ವೀರ್ಯ (Virya) | ಶೀತ | ತಂಪು (ಹೃದಯಕ್ಕೆ) | ಉಷ್ಣ (ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ) |
| ವಿಪಾಕ (Vipaka) | ಕಟು | ಕಾರು | |
| ದೋಷ ಕಾರ್ಯ | ವಾತ-ಕಫ ಹರ | ವಾತ ಮತ್ತು ಕಫ ದೋಷಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ |
ಬ್ರುಹತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು?
ಬ್ರುಹತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೂರ್ಣ (ಬೂದಿ), ಕಷಾಯ (ಕಾಡು) ಅಥವಾ ಗುಳಿಗೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಬಳಸದೆ, ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1/2 ರಿಂದ 1 ಚಮಚ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ಉಗುರು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು ಅಥವಾ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಷಾಯಕ್ಕೆ 1 ಚಮಚ ಬ್ರುಹತಿ ಬೇರನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿ, ಅರ್ಧ ಆಗುವವರೆಗೆ ಕಾಸಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಬ್ರುಹತಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವೇ?
ಬ್ರುಹತಿಯು ತೀವ್ರ ಕಹಿ ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳಿನ ಸಸ್ಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಔಷಧೀಯ ಬಳಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ವಾಂತಿ ಅಥವಾ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಅಪ್ಪೂರ್ವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)
ಬ್ರುಹತಿಯು ಕೆಮ್ಮು ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ತೊಂದರೆಗೆ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ?
ಬ್ರುಹತಿಯು ಕಫವನ್ನು ದ್ರವೀಕರಿಸಿ ಹೊರಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ವಾಸನಾಳಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಬ್ರುಹತಿಯನ್ನು ಯಾರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು?
ಪಿತ್ತ ದೋಷ ಹೆಚ್ಚಿರುವವರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬ್ರುಹತಿಯನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು.
ಬ್ರುಹತಿಯು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದೇ?
ಹೌದು, ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ರುಹತಿಯು 'ಹೃದ್ಯ' ಆಗಿದ್ದು, ಹೃದಯದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಬ್ರುಹತಿಯು ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು?
ಬ್ರುಹತಿಯು ದಟ್ಟವಾದ ಕಫವನ್ನು ದ್ರವೀಕರಿಸಿ ಹೊರಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ವಾಸನಾಳಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಬ್ರುಹತಿಯನ್ನು ಯಾವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕು?
ಬ್ರುಹತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೂರ್ಣ, ಕಷಾಯ ಅಥವಾ ಗುಳಿಗೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ.
ಬ್ರುಹತಿ ಯಾರಿಗೆ ಬಳಸಬಾರದು?
ಪಿತ್ತ ದೋಷ ಹೆಚ್ಚಿರುವವರು, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬ್ರುಹತಿಯನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು. ಇದು ತೀವ್ರ ಕಾರು ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಬ್ರುಹತಿ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದೇ?
ಹೌದು, ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ರುಹತಿಯು 'ಹೃದ್ಯ' ಆಗಿದ್ದು, ಹೃದಯದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು
ತಮಾಲಪತ್ರ (ತೇಜಪತ್ರ): ಕಫ ಮತ್ತು ವಾತ ಅಸಂತುಲನಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಹಾರ
ತಮಾಲಪತ್ರವು ಕೇವಲ ಅಡುಗೆ ಮಸಾಲೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಕಫ ಮತ್ತು ವಾತ ಅಸಂತುಲನವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಔಷಧಿ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಜೀರ್ಣಾಂಗಗಳ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಶರೀರದ ವಿಷಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಪರ್ಪಟಕ: ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತ್ತದ ಅಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್ತಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ
ಪರ್ಪಟಕವು (ಪಲಾಶಿ) ಪಿತ್ತದ ಉರಿಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಗ್ರೀಷ್ಮ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಉರಿಯ ಮತ್ತು ಜ್ವರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷ: ಮೂತ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯ ವರ್ಧಕಕ್ಕೆ ಸಹಜ ಪರಿಹಾರ
ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷವು ಮೂತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯ ವರ್ಧಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಔಷಧಿ. ಇದು ದೇಹದ ತಾಪವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಶುಕ್ರ ಧಾತುವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಮಹಾಮಂಜಿಷ್ಟಾದಿ: ರಕ್ತ ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಔಷಧ
ಮಹಾಮಂಜಿಷ್ಟಾದಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಪಿತ್ತದೋಷವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಔಷಧ. ಇದು ಮುಂಜನ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಕರಂಜ (ಕುರುಂಜಿ): ಕಫ ದೋಷ, ಚರ್ಮ ರೋಗ ಮತ್ತು ತೂಕ ಇಳಿಕೆಗೆ ಪರಿಹಾರ
ಕರಂಜ (ಕುರುಂಜಿ) ಮರವು ಕಫ ದೋಷ, ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ತೂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಚರ್ಮದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ತವಕ (ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ): ಸೀತೆ, ಸಂಧಿವಾತ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಹಜ ಔಷಧ
ತವಕ ಅಥವಾ ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿಯು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಬಲವರ್ಧಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಫ ಮತ್ತು ವಾತವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು
ಈ ಲೇಖನವು ಚರಕ ಸಂಹಿತಾ, ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತಾ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯದಂತಹ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡುಬಂದಿದೆಯೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ