ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟ
ಆಯುರ್ವೇದ ಮೂಲಿಕೆ
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟ: ಜ್ವರ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಾಚೀನ ಔಷಧ
ತಜ್ಞ ಪರಿಶೀಲಿತ
AyurvedicUpchar ಸಂಪಾದಕೀಯ ತಂಡದಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಇದು ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ?
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟ ಎಂದರೆ ಗಿಳಿವೇಣು (ಗಿಳೋಯ್) ತೊಗರಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜ್ವರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಸರ್ವರೋಗಘ್ನ' ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಔಷಧ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಔಷಧವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ, ಮೊದಲಿಗೆ ಕಹಿ ಮತ್ತು ಕಸಾಯಿ ರುಚಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಜೀರ್ಣವಾದ ನಂತರ ದೇಹಕ್ಕೆ ಮಧುರ ಮತ್ತು ಪೋಷಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮದ್ದಲ್ಲ; ವಾತ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫ ಎಂಬ ಮೂರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಶಕ್ತಿ. ವೃದ್ಧ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು ದೇಹದ 'ಅಗ್ನಿ' (ಜೀರ್ಣ ಶಕ್ತಿ) ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ವಿಷಪದಾರ್ಥಗಳು ಶೇಖರಣೆಯಾದಾಗ ಇದನ್ನು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
"ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟದ ಉಷ್ಣ ವೀರ್ಯವು (ಬಿಸಿ ಗುಣ) ಅದರ ಕಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಬಿಸಿ ಮೂಡಿಸದೆ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ."
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟದ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವುವು?
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟದ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳು: ತಿಕ್ತ (ಕಹಿ), ಕಷಾಯ (ಕಸಾಯಿ), ಉಷ್ಣ (ಬಿಸಿ ಶಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ಮಧುರ ವಿಪಾಕ (ಜೀರ್ಣವಾದ ನಂತರ ಮಧುರ ಪರಿಣಾಮ). ಈ ಗುಣಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ರಕ್ತ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡುವುದು, ವಿಷವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜ್ವರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಔಷಧಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಭಾವಪ್ರಕಾಶ ನಿಘಂಟು ಪ್ರಕಾರ, ದ್ರವ್ಯದ ಗುಣಗಳೇ ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟದ ಹಗುರವಾದ ಗುಣಗಳು ಇದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟು ಕೋಶಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟದ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಗುಣಗಳ ಕೋಷ್ಟಕ
| ಗುಣ (ದೋಷ/ಗುಣ) | ಕನ್ನಡ ವಿವರಣೆ | ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ |
|---|---|---|
| ರಸ (ರುಚಿ) | ತಿಕ್ತ (ಕಹಿ) ಮತ್ತು ಕಷಾಯ (ಕಸಾಯಿ) | ವಿಷವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ |
| ಗುಣ (ಗುಣಲಕ್ಷಣ) | ಲಘು (ಹಗುರ) ಮತ್ತು ರೂಕ್ಷ (ಒಣ) | ಭಾರವಾದ ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಕಫವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ |
| ವೀರ್ಯ (ಶಕ್ತಿ) | ಉಷ್ಣ (ಬಿಸಿ) | ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಷವನ್ನು ಉರಿಸುತ್ತದೆ |
| ವಿಪಾಕ (ಜೀರ್ಣದ ನಂತರ) | ಮಧುರ (ಮಿಠಾಯಿ) | ದೇಹಕ್ಕೆ ಪೋಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ |
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟವನ್ನು ಯಾರು ಸೇವಿಸಬಹುದು?
ಹೌದು, ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಮೊತ್ತವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ತೊಂದರೆ ಇರುವವರು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆದು ಬಳಸಬೇಕು.
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಗಿಳೋಯ್ ಜಡೆ ನಡುವೆ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ?
ಗಿಳೋಯ್ ಒಂದು ಕಚ್ಚಾ ಜಡೆ-ಬೂಟಿ, ಆದರೆ ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟವು ಅದರ ಕಿಣ್ವಿತ (fermented) ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕಿಣ್ವನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಔಷಧಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಚ್ಚಾ ಗಿಳೋಯ್ ಕೆಲವರಿಗೆ ಜೀರ್ಣಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.
"ಗಿಳೋಯ್ ಒಂದು ಕಚ್ಚಾ ಜಡೆ-ಬೂಟಿ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟವು ಅದರ ಕಿಣ್ವಿತ ರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ದೇಹದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ."
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟ ಸೇವಿಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು
ಈ ಔಷಧಿಯು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ತಲೆನೋವು ಅಥವಾ ಜೀರ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಔಷಧಿಯನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಾಲು ಮಿಶ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಮುಖ್ಯ ತಿಳುವಳಿಕೆ: ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಔಷಧಿಯು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ದೇಹದ ಪ್ರಕೃತಿ (ವಾತ, ಪಿತ್ತ, ಕಫ) ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ವೈದ್ಯರು ಔಷಧಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ: ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆಗೆ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮೊದಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ತೀವ್ರ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ತೆರಳಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟವನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಸೇವಿಸಬಹುದೇ?
ಹೌದು, ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟವನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಸೇವಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಮೊತ್ತವು ವಯಸ್ಕರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಔಷಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಗಿಳೋಯ್ ಜಡೆಯ ನಡುವೆ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ?
ಗಿಳೋಯ್ ಒಂದು ಕಚ್ಚಾ ಜಡೆ-ಬೂಟಿ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟವು ಅದರ ಕಿಣ್ವಿತ (fermented) ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟವು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಸೇವಿಸಬೇಕು?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟವನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ಭೋಜನದ ನಂತರ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯರು ನಿಮ್ಮ ದೇಹದ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸೇವಿಸುವ ಸಮಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಮೃತಾರಿಷ್ಟ ಸೇವಿಸುವಾಗ ಯಾವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು?
ಈ ಔಷಧಿಯನ್ನು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ರೋಗಿಗಳು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆದು ಬಳಸಬೇಕು. ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ.
ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು
ತಮಾಲಪತ್ರ (ತೇಜಪತ್ರ): ಕಫ ಮತ್ತು ವಾತ ಅಸಂತುಲನಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಆಹಾರ
ತಮಾಲಪತ್ರವು ಕೇವಲ ಅಡುಗೆ ಮಸಾಲೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಕಫ ಮತ್ತು ವಾತ ಅಸಂತುಲನವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಔಷಧಿ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಜೀರ್ಣಾಂಗಗಳ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಶರೀರದ ವಿಷಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಪರ್ಪಟಕ: ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತ್ತದ ಅಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್ತಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ
ಪರ್ಪಟಕವು (ಪಲಾಶಿ) ಪಿತ್ತದ ಉರಿಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಗ್ರೀಷ್ಮ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಉರಿಯ ಮತ್ತು ಜ್ವರಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷ: ಮೂತ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯ ವರ್ಧಕಕ್ಕೆ ಸಹಜ ಪರಿಹಾರ
ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷವು ಮೂತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯ ವರ್ಧಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಔಷಧಿ. ಇದು ದೇಹದ ತಾಪವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಶುಕ್ರ ಧಾತುವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಮಹಾಮಂಜಿಷ್ಟಾದಿ: ರಕ್ತ ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಔಷಧ
ಮಹಾಮಂಜಿಷ್ಟಾದಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಪಿತ್ತದೋಷವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಔಷಧ. ಇದು ಮುಂಜನ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಕರಂಜ (ಕುರುಂಜಿ): ಕಫ ದೋಷ, ಚರ್ಮ ರೋಗ ಮತ್ತು ತೂಕ ಇಳಿಕೆಗೆ ಪರಿಹಾರ
ಕರಂಜ (ಕುರುಂಜಿ) ಮರವು ಕಫ ದೋಷ, ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ತೂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚರಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಚರ್ಮದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ತವಕ (ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ): ಸೀತೆ, ಸಂಧಿವಾತ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಹಜ ಔಷಧ
ತವಕ ಅಥವಾ ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿಯು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಬಲವರ್ಧಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಫ ಮತ್ತು ವಾತವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
2 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು
ಈ ಲೇಖನವು ಚರಕ ಸಂಹಿತಾ, ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತಾ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯದಂತಹ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡುಬಂದಿದೆಯೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ