હલ્દી દૂધ (સોનેરી દૂધ) ની આયુર્વેદિક રેસીપી અને સર્દી-ખાંસી માટે ફાયદા
નિષ્ણાત સમીક્ષિત
AyurvedicUpchar સંપાદકીય ટીમ દ્વારા સમીક્ષિત
હલ્દી દૂધ (સોનેરી દૂધ) શું છે?
હલ્દી દૂધ એ ગુજરાતી ઘરોમાં સૌથી વધુ વપરાતી આયુર્વેદિક નુસ્ખા છે જે સર્દી-ખાંસી અને ઈજાઓમાં રાહત આપે છે। આયુર્વેદમાં તેને 'સ્વર્ણ દુગ્ધ' કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે શરીરને સોનાની જેમ ચમકદાર અને સ્વસ્થ બનાવે છે।
ચરક સંહિતામાં હલ્દીને 'હરિદ્રા' તરીકે વર્ણવી છે જે ઘાવ ભરવા અને શુદ્ધિકરણમાં અસરકારક છે (સૂત્રસ્થાન, અધ્યાય 5)।
હલ્દી દૂધની આયુર્વેદિક રેસીપી
સામગ્રી
- 200 મિલી (1 ગિલાસ) ગાય/ભૈંસનું દૂધ
- ½ ચા ચમચી હલ્દી પાવડર (અથવા 1 ઇંચ તાજો કાચી હલ્દી)
- 1 ચટકી કાળી મરી પાવડર (કરક્યુમિન શોષણ માટે જરૂરી)
- ½ ચા ચમચી દેસી ઘી (વૈકલ્પિક પરંતુ ભલામણ)
- 1 ચા ચમચી મધ/ગોળ (સ્વાદ માટે)
રેસીપી વિધિ
- દૂધને મધ્યમ આંચે ગરમ કરો
- દૂધ હલકા ગરમ થયે હલ્દી નાખો
- કાળી મરી અને ઘી મિક્સ કરી 2-3 મિનિટ સિમમર કરો (ઉબાળો નહીં)
- ગરમ દૂધમાં મધ નાખી ગરમ-ગરમ પીવો
સ્વાદ અને સુવિધા
રાત્રે સૂતા પહેલાં 30 મિનિટમાં પીવાથી ઊંઘ સારી આવે છે અને શરીરની સેલ રિપેર થાય છે (ચરક સંહિતા પ્રમાણે)।
| ગુણધર્મ | વિગત |
|---|---|
| રસ (સ્વાદ) | d>તીક્ષ્ણ અને કડવો (છીછરો તાવ ઘટાડે)|
| ગુણ (પ્રકૃતિ) | d>ઉષ્ણ-તીક્ષ્ણ (રક્તને શુદ્ધ કરે)
સાવચેતી
રોજ 1 ચા ચમચીથી વધુ હલ્દી ન લેવી. ગરમ શહદ ઝેરી હોતી હોવાથી ગરમ ન થયેલી દૂધમાં જ ઉમેરવી.
પ્રમાણભૂત આયુર્વેદિક સૂચન: આ સામગ્રી દવાની સલાહ નથી. વ્યક્તિગત આરોગ્ય સ્થિતિ માટે આયુર્વેદિક ચિકિત્સકની સંપર્ક કરો.વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
હલ્દી દૂધ ક્યારે પીવી જોઈએ?
રાત્રે સૂતા પહેલાં 30 મિનિટમાં પીવાથી ઊંઘ સારી આવે છે અને શરીરની સેલ રિપેર થાય છે.
હલ્દી દૂધ રોજ પી શકાય?
હા, પરંતુ 1 ચા ચમચીથી વધુ હલ્દી ન લેવી. દરરોજ ½ ચા ચમચી સલામત છે.
કાળી મરી શા માટે જરૂરી છે?
કાળી મરીમાં પિપેરિન હોય છે જે હલ્દીના કારક્યુમિનનું શોષણ 2000% સુધી વધારે છે.
સંબંધિત લેખો
ગોલ્ડન મિલ્ક (હળદર દૂધ): રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને સારી ઊંઘ માટેની સંપૂર્ણ ગુજરાતી ગાઈડ
ગોલ્ડન મિલ્ક અથવા હળદર દૂધ એ ગુજરાતી ઘરોમાં પરંપરાગત રીતે વપરાતો એક સુખદ અને સારાગ્રાહી ઘરેલું ઉપાય છે. આ પીણું વાત અને કફ દોષને સંતુલિત કરીને રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે અને ઊંઘ સુધારે છે.
2 મિનિટ વાંચન
હળદરનું દૂધ બનાવવાની સાચી વિધિ અને આયુર્વેદિક લાભો
હળદરનું દૂધ એ આયુર્વેદિક સુવર્ણ દુગ્ધ છે જે રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે. શિયાળામાં ખાંસી, તાવ અને શરીરના દુખાવા માટેની સાચી બનાવટ અને આયુર્વેદિક ઉપાયો અહીં વાંચો.
6 મિનિટ વાંચન
કડા બનાવવાની વિધિ: આયુર્વેદિક નુસ્ખાઓ અને ફાયદા
સર્દી, ખાંસી અને બુખારથી બચવા માટે આયુર્વેદિક કડાની વિધિ, સામગ્રી અને ફાયદા જાણો. તુલસી, આદુ, હળદર અને અન્ય મસાલાઓનો ઉપયોગ કરીને રોગ પ્રતિકારક શક્તિ વધારો.
6 મિનિટ વાંચન
આયુર્વેદિક કાઢા રેસિપી: રોગ પ્રતિરોધક શક્તિ વધારવાના ઘરેલૂ ઉપાયો
આયુર્વેદિક કાઢાની રેસિપીઓ અને ઘરેલૂ ઉપાયો દ્વારા તમારી રોગ પ્રતિરોધક શક્તિને મજબૂત બનાવો. તુલસી, આદું, હળદર અને અન્ય જડી-બુટ્ટીઓથી બનતા કાઢાની સંપૂર્ણ માહિતી ગુજરાતીમાં વાંચો.
6 મિનિટ વાંચન
સોનેરી દૂધનું રેસિપી આયુર્વેદ: સોળેશી દૂધના ઉપાયોનું સંપૂર્ણ માર્ગદર્શન
આયુર્વેદ મુજબ સોનેરી દૂધ (હાલ્દી દૂધ) એ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા અને તણાવ મુક્તિ માટેનો શ્રેષ્ઠ ઉપાય છે. જાણો તેના ફાયદા, તૈયારી અને આહાર સૂચનાઓ.
6 મિનિટ વાંચન
સુવર્ણ દુધ (હળદરનું દૂધ): રેસિપી, ગુણ અને આયુર્વેદિક ઉપયોગો
આયુર્વેદિક સુવર્ણ દુધ (હળદરનું દૂધ) ની પરંપરાગત રેસિપી, તેના ૧૦ મોટા આરોગ્ય લાભો અને સાવચેતીના ઉપાયો અહીં જાણો. શુદ્ધ દૂધ અને હળદરનું આ સુવર્ણ સંયોજન તમારા શરીરને કેવી રીતે મજબૂત બનાવે છે તે જાણવા માટે વાંચો.
3 મિનિટ વાંચન
સંદર્ભ અને સ્ત્રોત
આ લેખ ચરક સંહિતા, સુશ્રુત સંહિતા અને અષ્ટાંગ હૃદય જેવા શાસ્ત્રીય આયુર્વેદિક ગ્રંથોના સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે. કોઈ ચોક્કસ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા માટે યોગ્ય આયુર્વેદિક ચિકિત્સકની સલાહ લો.
- • Charaka Samhita (चरक संहिता)
- • Sushruta Samhita (सुश्रुत संहिता)
- • Ashtanga Hridaya (अष्टांग हृदय)
આ લેખમાં કોઈ ભૂલ મળી? અમને જણાવો