જત્યાદિ ઘૃત: જૂના ઘા અને ચાંદા મટાડવાનું અસરકારક આયુર્વેદિક ઔષધ

જત્યાદિ ઘૃત શું છે?

જત્યાદિ ઘૃત એ જાસ્મિન (મોતિયો) અને અન્ય વનસ્પતિઓથી બનાવવામાં આવતું ઔષધીય ઘી છે, જે જૂના અને ન મટતા ઘાઓ અને ચાંદા માટેનું શ્રેષ્�ઠ ઉપચાર માનવામાં આવે છે.

આયુર્વેદિક દ્રવ્યગુણ શાસ્ત્ર મુજબ, જત્યાદિ ઘૃતની અંદર શીત વીર્ય (ઠંડી તાસીર) હોય છે અને તેનો સ્વાદ તિખટ (કડવો) અને કષાય (કસૈલો) હોય છે. આ ઔષધ મુખ્યત્વે પિત્ત અને કફ દોષને શાંત કરે છે, પરંતુ વધુ પડતું સેવન કરવાથી વાત દોષ વધી શકે છે. ચરક સંહિતા અને ભાવપ્રકાશ નિઘંટુ જેવા પ્રાચીન ગ્રંથોમાં જત્યાદિ ઘૃતને એક મહત્વપૂર્ણ ઔષધીય દ્રવ્ય તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે.

જત્યાદિ ઘૃતનો કડવો અને કસૈલો સ્વાદ માત્ર જીભને લગતી બાબત નથી; તે શરીરના ઊતકો અને અંગો પર સીધી અસર કરે છે. કડવો સ્વાદ વિષહર અને રક્તશોધક તરીકે કામ કરે છે, જ્યારે કસૈલો સ્વાદ ઘાને સુકવીને ઝડપી ભરવામાં અને લોહી અટકાવવામાં મદદરૂપ થાય છે.

જત્યાદિ ઘૃતના આયુર્વેદિક ગુણધર્મો કયા છે?

આયુર્વેદમાં દરેક જડીબૂટીને પાંચ મૂળભૂત ગુણો દ્વારા વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે, જે તે શરીર પર કેવી રીતે અસર કરે છે તે નક્કી કરે છે. જત્યાદિ ઘૃતના આ ગુણોને સમજવાથી તમે તેનો સુરક્ષિત અને અસરકારક ઉપયોગ કરી શકો છો:

જત્યાદિ ઘૃતના મુખ્ય ફાયદા શું છે?

જત્યાદિ ઘૃતનો મુખ્ય ઉપયોગ ત્વચાના રોગો અને જૂના ઘાઓના ઉપચાર માટે થાય છે. આ ઔષધ ઘામાંથી સડો અને ખરાબ વાસ દૂર કરીને ત્યાં નવો માંસકોષ ઉગાડવામાં મદદ કરે છે.

આધુનિક સંશોધન અને પ્રાચીન અનુભવ બતાવે છે કે જત્યાદિ ઘૃતમાં રહેલા તત્વો બેક્ટેરિયા વિરોધી ગુણધર્મો ધરાવે છે, જે ચેપ લાગવાની શક્યતા ઘટાડે છે. તે ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં થતા ન મટતા ઘાઓ (ડાયાબિટીક અલ્સર) માટે પણ ઉપયોગી સાબિત થયું છે.

જત્યાદિ ઘૃતનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો?

જત્યાદિ ઘૃતનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે બાહ્ય રીતે (લાગુ પાડીને) કરવામાં આવે છે. ઘા કે ચાંદાને સ્વચ્છ પાણીથી સાફ કર્યા બાદ, સ્ટેરાઇલ પટ્ટી પર આ ઘી લગાવીને ઘા પર પટ્ટી બાંધવી જોઈએ.

આંતરિક ઉપયોગ માટે આયુર્વેદિક ડૉક્ટરની સલાહ જરૂરી છે. સામાન્ય રીતે, ૩ થી ૫ મીલી ઘી ગુંગવા પાણી કે દૂધ સાથે લેવાનું સૂચવવામાં આવે છે, પરંતુ માત્રા રોગ અને રોગીની પ્રકૃતિ મુજબ જ નક્કી કરવી જોઈએ.