એરંડ (કેસરી): સાંધાના દુખાવા અને પાચન માટે ઐતિહાસિક ઉપાય

એરંડ (કેસરી) એટલે શું અને તે શા માટે મહત્વનું છે?

એરંડ, જેને આપણે કેસરી પણ કહીએ છીએ, તે ફક્ત કબજિયત માટેનું ઉપાય નથી; તે વાત જોડાણમાં થતા સોજા અને પાચનની ગૂંચવણો શાંત કરવા માટે આયુર્વેદમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. ચરક સંહિતાના સમયથી જ આ છોડનો ઉપયોગ થતો આવ્યો છે, પરંતુ તેની તીવ્ર ઉષ્ણતાને કારણે તેનો ઉપયોગ સાવચેતીથી કરવો જોઈએ.

એરંડનું મુખ્ય ગુણધર્મ તેના સ્વાદમાં છે: તેમાં મીઠાપણું છે જે પોષણ આપે છે અને કડવાશ છે જે સ્થગિત પાચનને દૂર કરે છે. "ચરક સંહિતા જેવા પ્રાચીન ગ્રંથોમાં જણાવ્યા મુજબ, એરંડનો દ્વિ-સ્વાદ તેને વાત વિકારો માટે અનન્ય બનાવે છે," એવું સ્થાનિક આયુર્વેદિક નિષ્ણાતો કહે છે. "જોકે, જે ગુણધર્મો સાંધાના દુખાવાને શાંત કરે છે, તે જ ગુણધર્મો ખોટા ઉપયોગમાં કપ્થા અસંતુલન પેદા કરી શકે છે."

એરંડ (કેસરી) ના આયુર્વેદિક ગુણધર્મો કયા છે?

એરંડના ગુણધર્મો તેના ઉષ્ણતા અને તેલિયાપણા પર આધારિત છે, જે તેને સાંધાના દુખાવા માટે અસરકારક બનાવે છે. નીચેના કોષ્ટકમાં તેની વિગતવાર માહિતી આપી છે:

તમે ક્યારે એરંડ (કેસરી) નો ઉપયોગ કરવો જોઈએ?

જો તમને સૂકી ચામડી, ખુજલી, સાંધામાં તીવ્ર દુખાવો અથવા ગંભીર કબજિયતનો સામનો કરવો પડતો હોય, તો એરંડનો ઉપયોગ કરવો યોગ્ય છે. ખાસ કરીને શિયાળામાં સાંધાના દુખાવાથી પીડાતા લોકો માટે તે ઉપયોગી સાબિત થાય છે. તમારા શરીરની પ્રકૃતિ અને વર્તમાન સ્થિતિ મુજબ ડોઝ નક્કી કરવી જરૂરી છે.

એરંડનો ઉપયોગ કરતી વખતે યાદ રાખો કે તેનું તેલ અને બીજ બંને અલગ અલગ રીતે ઉપયોગમાં લેવાય છે. બીજનું તેલ ખૂબ જ તીવ્ર હોય છે, તેથી તેને ક્યારેય કાચું ન ખાવું જોઈએ. હંમેશા શુદ્ધ કરેલું તેલ અથવા પ્રક્રિયા કરેલું સાર્વજનિક ઉપયોગ માટે સુરક્ષિત છે.

એરંડ (કેસરી) નો ઉપયોગ કરવાની સાચી રીતો

એરંડનું તેલ મસાજ તરીકે અથવા પીવાના ઉપાય તરીકે વપરાય છે. સાંધાના દુખાવા માટે ગરમ એરંડનું તેલ દુખાવાવાળા ભાગ પર મસાજ કરવો જોઈએ. પાચન સુધારવા માટે, સૂર્યોદય પહેલાં થોડુંક ગરમ પાણી અથવા દૂધ સાથે લેવાય છે, પરંતુ માત્ર માત્રામાં.

એરંડ (કેસરી) વિશે અકલ્પિત સત્યો

ચરક સંહિતામાં એરંડને "વાતનાશક" તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યું છે, જેનો અર્થ છે કે તે શરીરમાં વાત દોષને સમતોલ કરે છે. એક જૂના નિયમ મુજબ, "એરંડ જેટલું ઉષ્ણ છે, તેટલું જ તે પેશીઓને નુકસાન પણ પહોંચાડી શકે છે જો ખોટી માત્રામાં લેવાય." તેથી, આયુર્વેદિક તબીબની સલાહ વિના તેનો ઉપયોગ કરવો જોખમી છે.

અન્ય સામાન્ય પ્રશ્નો

એરંડનો ઉપયોગ કરતી વખતે ગર્ભાવસ્થા અને સ્તનપાન દરમિયાન સાવચેતી રાખવી જોઈએ. જો તમને પેટમાં સોજો અથવા અલ્સર હોય, તો તેનો ઉપયોગ કરવો નહીં.